Nghị quyết số 21-NQ/TW định hướng hoàn thiện hệ thống pháp luật về đất đai, nhà ở và các luật liên quan theo hướng đồng bộ, minh bạch, khả thi.
Nhà nước tạo điều kiện để công dân thực hiện quyền có nơi ở
Trong nội dung về Nhiệm vụ, giải pháp, Mục 2.2. Về giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất nêu rõ: thời hạn sử dụng đất đối với nhà ở cho thuê, nhà ở chính sách, nhà công vụ thuộc sở hữu Nhà nước là lâu dài.
Đặc biệt, Nghị quyết số 21-NQ/TW nhấn mạnh: “Có chính sách ưu đãi trong giao đất, cho thuê đất để khuyến khích thu hút khu vực tư nhân tham gia phát triển thị trường nhà ở cho thuê với giá phù hợp”.
Trình bày những nội dung trọng tâm, cốt lõi của Nghị quyết số 21-NQ/TW về quan điểm, định hướng sửa đổi Luật Đất đai và các luật có liên quan tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV diễn ra ngày 29/7, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc cho biết, sau 4 năm thực hiện Nghị quyết số 18-NQ/TW, một số cơ chế, chính sách còn bất cập khiến nguồn lực đất đai chưa được phát huy đầy đủ hiệu quả, nhất là trong các lĩnh vực quy hoạch, giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất, thu hồi đất, bồi thường, tái định cư, tài chính đất đai và giá đất.
Do đó, Nghị quyết số 21-NQ/TW đã điều chỉnh, bổ sung một số quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp nhằm hoàn thiện hệ thống pháp luật về đất đai theo hướng đồng bộ, minh bạch, khả thi.
Đáng chú ý, Nghị quyết số 21-NQ/TW yêu cầu đến năm 2030, hệ thống pháp luật về đất đai phải được hoàn thiện đồng bộ, thống nhất. Trong đó, Nghị quyết số 21-NQ/TW nêu rõ: “Nhà nước cũng tạo điều kiện để công dân thực hiện quyền có nơi ở, bố trí quỹ đất và có cơ chế ưu đãi, khuyến khích phát triển nhà ở cho thuê với giá phù hợp, đáp ứng nhu cầu về chỗ ở của Nhân dân”.
Hiện nay, khung pháp lý nhà ở cho thuê đang được khẩn trương hoàn thiện để Quốc hội ban hành theo quy định.
Nhà nước giữ vai trò kiến tạo để thị trường minh bạch
Trình bày Tờ trình về dự án Luật Nhà ở sửa đổi tại phiên họp cho ý kiến về dự án Luật Nhà ở sửa đổi mới đây do Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp tổ chức trước thềm Kỳ họp không thường lệ thứ nhất của Quốc hội, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cho biết, dự thảo Luật Nhà ở sửa đổi có riêng một chương mới về phát triển nhà ở cho thuê; trong đó quy định về đối tượng được thuê, hình thức phát triển thông qua vốn Nhà nước, vốn ngoài Nhà nước; đất, yêu cầu đối với dự án và thủ tục đầu tư dự án; chính sách ưu đãi chủ đầu tư dự án đầu tư bằng vốn tư nhân; giá cho thuê nhà ở; quản lý nhà ở cho thuê.
Đối với việc bổ sung một chương mới về phát triển nhà ở cho thuê trong Luật Nhà ở sửa đổi, ông Nguyễn Văn Đính, Chủ tịch Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS), Phó Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam (VNREA) đánh giá cao và cho rằng đây là cơ sở pháp lý quan trọng phát triển thị trường nhà ở cho thuê một cách chuyên nghiệp. Bởi khung pháp lý về nhà ở cho thuê được hoàn thiện cũng là cơ sở để thu hút các nguồn lực ngoài ngân sách tham gia xây dựng các dự án nhà ở cho thuê.
Về định hướng phát triển thị trường, Bộ Xây dựng cho biết sẽ chuyển trọng tâm từ chủ yếu phát triển nhà ở thương mại sang phát triển đồng thời cả nhà ở thương mại và nhà ở cho thuê; đồng thời xác định nhà ở cho thuê là phân khúc chiến lược, dài hạn cho số đông người dân, giúp bảo đảm an sinh xã hội, an ninh trật tự, nâng cao năng suất lao động và góp phần ổn định thị trường bất động sản.
Theo định hướng đó, Nhà nước không bao cấp và không để thị trường tự điều tiết, mà giữ vai trò kiến tạo để thị trường minh bạch, doanh nghiệp có lợi nhuận hợp lý, người dân tiếp cận được giá thuê phù hợp; đa dạng hóa nguồn vốn bằng cách không phụ thuộc vào ngân sách, tập trung khơi thông dòng vốn tư nhân và các quỹ đầu tư dài hạn; sử dụng vốn ngân sách Nhà nước để dẫn dắt, thu hút các nguồn lực xã hội khác.
Bộ Xây dựng cũng đã đề nghị các địa phương xây dựng, hoàn thiện chính sách ưu đãi, hỗ trợ về đất đai, tín dụng, cơ chế tài chính, thuế… phù hợp để khuyến khích thu hút khu vực tư nhân tham gia phát triển nhanh thị trường nhà ở cho thuê với giá hợp lý.
Đẩy nhanh tiến độ các dự án
Dự án Khu nhà ở học sinh, sinh viên Pháp Vân - Tứ Hiệp (Yên Sở, Hà Nội) sau nhiều năm hoạt động không hiệu quả, rơi vào tình trạng bỏ trống đã được TP. Hà Nội chuyển đổi công năng sang nhà ở cho thuê và đang được TP. Hà Nội đẩy nhanh tiến độ cải tạo.
Đáng chú ý, trong 3 tòa nhà (A2, A3 và A4) thì có tới 2 tòa A2 và A3 hoàn thành cải tạo ngay trong năm 2026. Riêng tòa A4 được đầu tư xây dựng mới và dự kiến đưa vào sử dụng trong năm 2027.
Cùng với dự án Pháp Vân - Tứ Hiệp, TP. Hà Nội đã khởi công 2 dự án nhà ở cho thuê khác tại phường Việt Hưng và Long Biên. Ba dự án này có tổng số vốn đầu tư hơn 34.000 tỷ đồng, cung cấp gần 4.400 căn hộ, đáp ứng nhu cầu chỗ ở của công nhân, người lao động, cán bộ, sinh viên và các nhóm dân cư có nhu cầu thực.
Riêng với dự án tại Long Biên, đây là dự án doanh nghiệp chủ động đề xuất với TP. Hà Nội cho phép thực hiện dự án khu nhà ở hỗn hợp, trong đó dự kiến cung cấp khoảng 2.000 căn hộ cho thuê với cam kết triển khai nhanh chóng, đảm bảo chất lượng nhà ở cho thuê tương đương với nhà ở thương mại để bán cả về kỹ thuật, chất lượng, thẩm mỹ và các tiện ích đô thị.
Sự tham gia của nguồn vốn tư nhân sẽ đa dạng hóa nguồn lực và thúc đẩy việc hình thành thị trường nhà ở cho thuê trong tương lai.
Cùng thời điểm với Hà Nội, cuối tháng 6/2026, UBND TP. Hồ Chí Minh đã khởi công đồng loạt 4 dự án nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê với tổng số 6.229 căn hộ, trong đó khoảng 1.000 căn dành cho thuê với mức giá phù hợp, do Becamex làm chủ đầu tư.
Song song với 4 dự án trên, doanh nghiệp cũng đang hoàn thiện thêm 2 dự án chung cư cao tầng tại Việt Sing và Định Hòa, nâng tổng số dự án đang triển khai lên 6 dự án với hơn 10.400 căn hộ, góp phần gia tăng nguồn cung nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê cho TP. Hồ Chí Minh trong những năm tới.
Không chỉ Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh, ngay sau khi có chủ trương phát triển nhà ở cho thuê, các địa phương đã tích cực rà soát quỹ đất và bố trí nguồn lực thực hiện. Theo số liệu của Bộ Xây dựng, lũy kế đến nay, trên cả nước có 205.074 căn nhà ở cho thuê thuộc tài sản công; trong đó có 188.025 căn đang cho thuê và 17.049 căn chưa bố trí sử dụng.
Ông Hà Quang Hưng, Phó Cục trưởng Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản, Bộ Xây dựng cho biết, Bộ đã đề nghị các địa phương khẩn trương rà soát, đánh giá tổng thể nhu cầu về nhà ở, trong đó đặc biệt là nhà ở cho thuê; đồng thời xác định mô hình, loại hình nhà ở phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa phương.
Bộ Xây dựng đề nghị các địa phương rà soát, chuẩn bị quỹ đất sạch, đầu tư hạ tầng đồng bộ và sử dụng hiệu quả ngân sách, Quỹ nhà ở quốc gia để phát triển nhà ở cho thuê.