 |
|
Mỗi thửa đất, căn hộ, nhà ở hay tài sản gắn liền với đất sẽ có một mã số duy nhất. Ảnh: DN |
Dữ liệu – nền móng của minh bạch
Các chuyên gia đánh giá, trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia được đẩy nhanh việc gắn mã định danh bất động sản và tích hợp vào cơ sở dữ liệu đất đai quốc gia không đơn thuần là thay đổi về kỹ thuật quản lý, mà là bước chuyển có thể tác động tới cách thị trường bất động sản vận hành trong dài hạn.
Thông tin từ Văn phòng Đăng ký đất đai tỉnh Đồng Nai, hiện tỉnh đã hoàn thành tạo lập mã định danh cho 100% thửa đất ở, nhà ở có trong cơ sở dữ liệu. Theo thống kê, hơn 913.000 thửa đất ở, nhà ở trên địa bàn đã được gắn mã định danh. Trung tâm Công nghệ thông tin thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường cũng đã tạo lập mã thửa đất cho toàn bộ các thửa đất của 95 phường, xã, đồng thời đồng bộ thành công toàn bộ dữ liệu này lên hệ thống cơ sở dữ liệu đất đai quốc gia.
Theo cơ quan quản lý đất đai của tỉnh, việc gắn mã định danh giúp nhận diện duy nhất từng thửa đất trên hệ thống, tránh nhầm lẫn trong hồ sơ, tạo thuận lợi cho cập nhật biến động, đo đạc, cấp giấy chứng nhận và thực hiện các giao dịch. Đây cũng là nền tảng để xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai "đúng, đủ, sạch, sống" và thống nhất, phục vụ chuyển đổi số ngành nông nghiệp và môi trường, rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính.
Tại TP. Hồ Chí Minh, Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết, đến đầu tháng 2/2026, Thành phố đã hoàn thành rà soát, làm giàu và làm sạch trên 3,8 triệu hồ sơ đất đai; xác thực hơn 4,9 triệu bản ghi thông tin dân cư và đồng bộ 100% dữ liệu lên cơ sở dữ liệu quốc gia. Hiện 100% hồ sơ đã khai thác cơ sở dữ liệu đất đai trực tiếp trên hệ thống thông tin đất đai (VBDLIS), đồng bộ với hệ thống giải quyết thủ tục hành chính và dịch vụ công trong toàn bộ quy trình đăng ký, cấp giấy chứng nhận, chỉnh lý biến động, hợp thửa, tách thửa.
Việc xây dựng và vận hành cơ sở dữ liệu đất đai bước đầu cho thấy hiệu quả rõ rệt: Thời gian xử lý hồ sơ được rút ngắn, cán bộ dễ dàng tra cứu, đối chiếu thông tin về thửa đất và chủ sử dụng, giảm thao tác thủ công, hạn chế sai sót và nâng cao tính minh bạch.
"Cuộc cách mạng" trong quản lý và giao dịch
Ở góc độ thị trường, TS. Nguyễn Văn Đính - Chủ tịch Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam cho rằng, việc định danh bất động sản, cùng với chủ trương thành lập Trung tâm giao dịch bất động sản và quyền sử dụng đất do Nhà nước quản lý, sẽ tạo ra thay đổi căn bản trong cách thức vận hành của thị trường.
Theo ông Đính, khi mỗi bất động sản được gắn một mã số duy nhất và ổn định trong suốt vòng đời, toàn bộ thông tin về giá, lịch sử giao dịch, tình trạng pháp lý và biến động quyền sở hữu sẽ được ghi nhận trên cùng một hệ thống dữ liệu. Đây là nền tảng để hình thành cơ sở dữ liệu quốc gia về giao dịch và quyền sử dụng đất, giúp cơ quan quản lý theo dõi thị trường sát hơn và giảm rủi ro phát sinh.
Cơ chế này cũng cho phép kiểm soát chặt chẽ các giao dịch, hạn chế tình trạng một tài sản bán cho nhiều người, đồng thời ngăn chặn các hành vi lách luật, rửa tiền, trốn thuế hoặc thao túng giá. Khi thông tin được quản lý tập trung và xuyên suốt, quyền lợi của người dân trong các giao dịch bất động sản sẽ được bảo đảm rõ ràng hơn.
Theo ông Đinh Minh Tuấn – Giám đốc khu vực miền Nam Batdongsan.com.vn, "minh bạch hơn" trước hết phải hiểu là thị trường lâu nay chưa có một cơ sở dữ liệu đầy đủ, thống nhất cho từng bất động sản. Khi thiếu nền tảng dữ liệu rõ ràng, rất khó xác định tài sản đang được sử dụng ra sao, đã giao dịch thế nào, ai là người đứng tên gần nhất và lịch sử biến động cụ thể. Nói cách khác, "lý lịch" của bất động sản chưa được ghi nhận một cách hệ thống.
Khoảng trống này dẫn đến nhiều hệ quả như thất thu ngân sách do khai hai giá, đầu cơ lướt sóng đẩy giá, đất bỏ hoang kéo dài nhưng không có cơ chế theo dõi hiệu quả sử dụng. Khi dữ liệu thiếu minh bạch, thị trường dễ phát sinh rủi ro và méo mó.
Vì vậy, việc cấp mã định danh điện tử cho từng bất động sản theo Nghị định số 357/2025/NĐ-CP của Chính phủ có hiệu lực được kỳ vọng tạo bước chuẩn hóa toàn diện. Tuy nhiên, để phát huy hiệu quả, thách thức lớn nhất là chuẩn hóa dữ liệu đầu vào. Thông tin cốt lõi như diện tích, loại đất, quy hoạch, tọa độ, phân loại tài sản, tình trạng pháp lý… phải được xác lập theo bộ tiêu chí thống nhất, bảo đảm khả năng liên thông.
Ông Tuấn cho rằng quá trình này đòi hỏi sự phối hợp của các cơ quan quản lý, chủ đầu tư và các đơn vị giao dịch đang nắm giữ dữ liệu. Không thể định danh toàn bộ thị trường trong thời gian ngắn mà cần lộ trình cụ thể, ưu tiên nhóm tài sản đã có hồ sơ tương đối đầy đủ. Việc triển khai phải đồng bộ theo từng địa phương, thực hiện liên tục và bài bản, bởi định danh bất động sản phức tạp hơn nhiều so với định danh cá nhân.