Quang cảnh thảo luận tại Tổ 11.
Đánh thuế bất động sản “ngủ im lìm”, đưa nguồn lực vào thị trường
Thảo luận tại Tổ 11 (Đoàn đại biểu Quốc hội TP. Hải Phòng, Quảng Ngãi) chiều 19/8 về các dự thảo luật liên quan đến nhà ở và kinh doanh bất động sản, đại biểu Hoàng Văn Nghĩa (Đoàn Quảng Ngãi) cho rằng, cần tiếp tục hoàn thiện các chính sách theo hướng vừa khơi thông nguồn lực, vừa bảo đảm quyền có nhà ở của người dân.
Đáng chú ý, đại biểu đề nghị nghiên cứu cơ chế đánh thuế đối với các bất động sản nhà ở không được đưa vào sử dụng trong nhiều năm. Theo đại biểu, quyền có nhà ở của người dân chỉ có thể được hiện thực hóa khi nguồn cung nhà ở đủ lớn. Vì vậy, cùng với các chính sách ưu đãi để thu hút doanh nghiệp đầu tư phát triển nhà ở, cần có cơ chế xử lý đối với nguồn lực bất động sản bị bỏ không trong thời gian dài.
“Cần có cơ chế đánh thuế đối với các bất động sản nhà ở không đưa vào sử dụng lưu thông trên thị trường mà nằm ”ngủ im lìm“ trong suốt hàng chục năm qua như đã xảy ra ở rất nhiều địa phương trong thời gian vừa qua”, đại biểu Hoàng Văn Nghĩa nhấn mạnh.
Đại biểu Hoàng Văn Nghĩa đề nghị nghiên cứu cơ chế đánh thuế đối với các bất động sản không được đưa vào sử dụng trong nhiều năm.
Ở một góc độ khác, đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn (Đoàn TP. Hải Phòng) tập trung vào yêu cầu kiểm soát tình trạng thao túng giá, thổi giá và tạo cung cầu giả trên thị trường bất động sản.
Theo đại biểu, dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản sửa đổi cần bổ sung các biện pháp điều tiết khi thị trường tăng nóng. Hiện các biện pháp được quy định chủ yếu có tác động theo hướng kích thích thị trường khi trầm lắng, trong khi chưa có cơ chế tương ứng để hạ nhiệt khi thị trường tăng quá nhanh.
Đại biểu cho rằng Điều 6 chưa cấm rõ hành vi thao túng giá, thổi giá, tạo cung cầu giả; trong khi Điều 36 yêu cầu ghi đúng giá giao dịch nhưng chưa gắn với hệ quả pháp lý cụ thể. Đây là một trong những nguyên nhân cần được xử lý để hạn chế tình trạng “hai giá” và thất thu thuế.
Định danh người bán, môi giới để chống “hai giá”, thất thu thuế
Đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn cho rằng, một trong những giải pháp quan trọng là phải xây dựng được hệ thống dữ liệu đủ mạnh để kiểm soát giao dịch bất động sản.
Theo ông, nếu không có dữ liệu liên thông, việc xác định một người đã mua nhà ở xã hội hay chưa, một công nhân đã thuê nhà lưu trú hay chưa, hay việc kiểm soát các điều kiện giao dịch sẽ phải thực hiện thủ công qua nhiều cơ quan. Điều này vừa làm phát sinh thủ tục, vừa tạo kẽ hở để trục lợi chính sách.
Từ đó, đại biểu đề nghị luật hóa nguyên tắc mã định danh bất động sản phải thống nhất hoặc có thể ánh xạ với mã thửa đất trong pháp luật đất đai và dữ liệu nhà ở. Đồng thời, xây dựng hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu nhà ở làm căn cứ xác nhận đối tượng thụ hưởng, từng bước thay thế các loại giấy xác nhận.
Đáng chú ý, đại biểu đề nghị mở rộng định danh sang chủ thể hành nghề và chủ thể kinh doanh bất động sản, trong đó có mã định danh người môi giới bất động sản gắn với chứng chỉ hành nghề. Đối với cá nhân kinh doanh bất động sản quy mô nhỏ, dù không phải thành lập doanh nghiệp, đại biểu đề nghị vẫn phải đăng ký kinh doanh và kê khai, nộp thuế.
Đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn đề nghị mở rộng định danh sang chủ thể hành nghề và chủ thể kinh doanh bất động sản.
Theo đại biểu, việc định danh người bán và người môi giới có ý nghĩa quan trọng trong kiểm soát giá giao dịch và tạo công cụ hậu kiểm. Nếu không định danh được các chủ thể này, các quy định về giá và yêu cầu ghi đúng giá giao dịch sẽ khó phát huy hiệu quả.
“Không định danh được người bán và người môi giới thì mọi quy định về giá, về ghi đúng giá giao dịch đều không có công cụ hậu kiểm”, đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn nói.
Đại biểu cũng đề nghị bổ sung nhóm biện pháp điều tiết thị trường theo chiều ngược lại, kèm theo ngưỡng kích hoạt định lượng; đồng thời luật hóa cơ chế điều tiết phần giá trị tăng thêm từ đất do quy hoạch và hạ tầng mang lại, gắn nguồn thu này với quỹ phát triển nhà và quỹ nhà ở.
Cùng với đó, Chính phủ được đề nghị định kỳ công bố bộ chỉ báo cảnh báo sớm, trong đó có giá nhà trên thu nhập, thời gian nắm giữ trung bình trước khi bán lại, tỷ lệ căn hộ bỏ trống, tỷ trọng dư nợ bất động sản của từng ngân hàng, tỷ lệ thu tiền sử dụng đất trên tổng thu ngân sách địa phương và diễn biến tồn kho song hành với giá.
Các đề xuất này, theo đại biểu, nhằm kiểm soát tốt hơn thị trường bất động sản, hạn chế đầu cơ, chống thất thu thuế và quan trọng hơn là bảo đảm nguồn lực đất đai, nhà ở được đưa vào sử dụng hiệu quả.